قالیشویی حرفه ای فرش را در هشت مرحله می شوید: تحویل گرفتن و ثبت مشخصات، بررسی کارشناسی جنس و رنگ، گردگیری مکانیزه، لکه برداری موضعی، شستشوی اصلی با دستگاه تمام اتوماتیک، آبکشی و آبگیری با سانتریفیوژ، خشک کردن در گرمخانه صنعتی، و در نهایت کنترل کیفیت و بسته بندی. کل این مسیر در شرایط عادی حدود ۴۸ ساعت طول می کشد.
مهم ترین نکته این است که هیچ کدام از این مراحل تزئینی نیستند. هر کدام کار مشخصی انجام می دهند و حذف هر کدام، اثر خودش را چند روز یا چند هفته بعد از تحویل نشان می دهد. در ادامه هر مرحله را دقیق توضیح می دهیم تا بدانید هنگام سپردن فرش، دقیقا چه چیزی باید انجام شود.
مرحله اول: تحویل گرفتن و ثبت مشخصات
کار از خانه شما شروع می شود. فرش جمع و لوله می شود و مشخصات هر تخته ثبت می گردد: تعداد، متراژ تقریبی، نوع بافت و وضعیت ظاهری شامل هر لکه، پارگی یا سوختگی که از قبل وجود دارد.
این ثبت فقط یک فرم اداری نیست. هنگام تحویل، همین فهرست مبنای بررسی قرار می گیرد و اگر اختلافی پیش بیاید، مرجع مشخصی وجود دارد. اگر مجموعه ای فرش را بدون هیچ رسید یا فهرستی برد، در صورت بروز مشکل هیچ مدرکی نخواهید داشت.
مرحله دوم: بررسی کارشناسی در کارگاه
پیش از هر کاری، جنس الیاف، نوع رنگ و شدت آلودگی بررسی می شود. روی فرش دستباف و فرش هایی با رنگ تیره، آزمایش ثبات رنگ روی گوشه ای از فرش انجام می گیرد تا مشخص شود رنگ در تماس با آب و شوینده پس می دهد یا نه.
خروجی این مرحله تعیین می کند فرش با کدام شوینده، در چه دمایی و با چه فشاری شسته شود. قالیشویی که همه فرش ها را با یک تنظیم می شوید، عملا این مرحله را حذف کرده است.
مرحله سوم: گردگیری مکانیزه
فرش وارد دستگاه گردگیر می شود تا گرد و خاک عمقی که بین تار و پود نشسته، پیش از تماس با آب خارج شود.
این تعیین کننده ترین مرحله کل فرآیند است و بیشترین حذف را هم در کارهای ارزان دارد. دلیلش ساده است: اگر خاک خشک خارج نشود و فرش خاکی مستقیم زیر آب برود، خاک با آب ترکیب می شود و به شکل گل در عمق بافت می نشیند. فرش ظاهرا شسته شده ولی رنگ هایش کدر و مات برمی گردد، و شستشوی بعدی هم درستش نمی کند.
مرحله چهارم: لکه برداری موضعی
لکه هایی که در مرحله بررسی علامت خورده اند، جداگانه و پیش از شستشوی اصلی کار می شوند. علتش این است که هر نوع لکه ماده و روش خودش را می خواهد و اگر همه با هم زیر شوینده عمومی بروند، نتیجه یکدست نمی شود.
لکه های آلی مثل چای، قهوه و مواد غذایی معمولا قابل حذف اند. لکه های رنگی، جوهر و آثار حیوانات خانگی سخت ترند و گاهی فقط کم رنگ می شوند.
مرحله پنجم: شستشوی اصلی
فرش با دستگاه تمام اتوماتیک شسته می شود. شوینده متناسب با جنس الیاف انتخاب شده و روی کل سطح فرش یکنواخت پخش می شود. برس های دستگاه با فشار کنترل شده کار می کنند تا خاک از بافت جدا شود، بدون اینکه به تار و پود فشار بیاید.
تفاوت شستشوی تمام اتوماتیک با روش دستی در یکنواختی است. در روش دستی، فشار و مقدار شوینده به سلیقه و خستگی نیرو بستگی دارد؛ در روش مکانیزه، همه سطح فرش شرایط یکسانی می بیند.
مرحله ششم: آبکشی و آبگیری
باقیمانده شوینده با آبکشی کامل خارج می شود. این مرحله را دست کم نگیرید: اگر شوینده در بافت بماند، فرش حالت چسبناک پیدا می کند و خیلی زودتر از حالت عادی دوباره خاک می گیرد.
سپس فرش وارد دستگاه سانتریفیوژ می شود که با دور بالا بخش عمده آب را می گیرد. هرچه آب کمتری در فرش بماند، خشک شدن سریع تر و ریسک بوی نم کمتر است.
مرحله هفتم: خشک کردن در گرمخانه صنعتی
فرش در گرمخانه با دمای کنترل شده و جریان هوا خشک می شود، نه در فضای آزاد.
این دومین مرحله ای است که در کارهای ارزان حذف می شود، چون ارزان ترین جایگزینش این است که فرش را جایی پهن کنند. نتیجه اش بوی نمی است که معمولا یک تا دو هفته بعد از پهن کردن فرش شروع می شود، زردی روی حاشیه ها، و در بدترین حالت کپک در پشت فرش. این آسیب معمولا برگشت ناپذیر است.
دمای گرمخانه هم مهم است. حرارت بیش از حد، الیاف طبیعی را می سوزاند و فرش را سفت و شکننده می کند.
مرحله هشتم: کنترل کیفیت و تحویل
کارشناس، فرش خشک شده را بازرسی می کند: تمیزی یکدست، ثبات رنگ، وضعیت ریشه و شیرازه. اگر نتیجه قابل قبول نباشد، فرش دوباره وارد چرخه می شود.
در پایان فرش اتو می شود، لول شده و داخل کاور محافظ قرار می گیرد و به همان آدرس برگردانده می شود.
دو سوالی که تکلیف هر قالیشویی را روشن می کند
اگر می خواهید بدانید یک قالیشویی این مراحل را واقعا انجام می دهد یا نه، لازم نیست تبلیغاتش را بخوانید. دو سوال کافی است:
«فرش را در گرمخانه خشک می کنید یا در فضای آزاد؟» — این سوال بیشترین اطلاعات را می دهد، چون خشک کردن در فضای آزاد ارزان ترین حذف ممکن است.
«قبل از شستشو گردگیری می کنید؟» — مجموعه ای که دستگاه گردگیر دارد، با اطمینان جواب می دهد.
چرا این مراحل در قیمت اثر دارد
شستشوی درست فرش هزینه دارد: برق دستگاه ها، شوینده استاندارد، گرمخانه، نیروی متخصص و حمل و نقل. وقتی رقمی به شکل غیرمنطقی پایین تر از نرخ اتحادیه اعلام می شود، معمولا یکی از این مراحل حذف شده است.
منظور این نیست که هر قالیشویی ارزانی بد است؛ ممکن است جایی به دلیل حجم بالای کار بتواند کمی ارزان تر کار کند. حرف درباره اختلاف قیمت غیرمنطقی است.
در قالیشویی قائم هر هشت مرحله در کارگاه خودمان در اسلامشهر انجام می شود و اگر خواستید، در ساعات کاری می توانید بیایید و از نزدیک ببینید.
